ABD’nin Wisconsin eyaletinde bulunan Mendota Gölü, arkeologların ilgisini çeken büyük bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Wisconsin Tarih Kurumu’na bağlı araştırmacılar, gölün derinliklerinde tam 16 antik kano buldu. Yapılan karbon testleri, bu kanoların en eskisinin Mısır’daki Büyük Giza Piramidi’nden bile daha önce inşa edildiğini gösterdi.
Yıllar içinde yapılan kazılarda, ilk olarak 2021’de keşfedilen 1.200 yıllık kano ile başlayan çalışmalar, 2025 baharında bulunan 6 yeni kano ile birlikte toplamda 16’ya ulaştı. Bulunan en eski kano, yaklaşık 5.200 yıl öncesine, M.Ö. 3000 civarına tarihleniyor ve bu tarih, Sümerlerin yazıyı icat ettiği dönemle örtüşüyor. En yeni kano ise yaklaşık 700 yaşında. Bu keşif, Büyük Göller bölgesinde binlerce yıl boyunca gelişmiş bir medeniyetin var olduğunu ve bu toplulukların dayanıklı deniz araçları yapma konusunda ileri düzeyde bilgiye sahip olduğunu kanıtlıyor.
Araştırmanın dikkat çekici detaylarından biri, kanoların yapımında kullanılan meşe ağaçlarının özellikleri oldu. Genellikle suyu emme eğiliminde olan kızıl meşelerin su yüzeyinde nasıl kalabildiği merak konusu oldu. Uzmanlar, antik kano ustalarının bu ağaçları biyomühendislik yöntemleriyle manipüle etmiş olabileceğini düşünüyor. “Ağaçların hasar görmüş olanlarını seçmiş veya büyüme sırasında ağaçları yaralamış olabilirler. Bu teknik, ağacın hücrelerinde ‘tyloses’ adı verilen ve su hareketini engelleyen bir doku oluşmasına neden oluyor. Bu da kanoların çürümeye karşı dayanıklı olmasını sağlıyor,” diyor uzmanlar.
Göl tabanındaki kanoların belirli noktalarda düzenli bir şekilde bulunması da dikkat çekici. Araştırmacılar, bu kanoların bireylere ait olmadığını, topluluk tarafından ortaklaşa kullanıldığını öne sürüyor. Kanoların, ulaşımı kolaylaştırmak ve doğal kaynaklara (balıkçılık vb.) erişimi hızlandırmak amacıyla belirli bölgelerde bırakıldığı düşünülüyor. Uzmanlar bu durumu, modern dünyadaki “paylaşımlı bisiklet veya kiralık araç” sistemlerine benzetiyor.
Bu keşif, bölgenin kadim yerli halklarının tarihine de ışık tutuyor. Bad River Band of Lake Superior Chippewa kabilesinden Larry Plucinski, bu kanoların karmaşık bir seyahat ağının ve bağlı toplulukların varlığını kanıtladığını vurguladı. Wisconsin Tarih Kurumu ise bu bulmacanın parçalarını birleştirerek, binlerce yıl önceki yaşamı anlamak için çalışmalarını sürdürüyor.
